Đảm bảo độ chiếu sáng đồng nhất
Khía cạnh quan trọng nhất của công việc sao chụp là phải đảm bảo ánh sáng thống nhất trên toàn bộ bề mặt của bức tranh minh họa, tranh vẽ, thảm treo tường ... được chụp. Bạn hãy kiểm tra điều này bằng cách sử dụng một thiết bị đo độ phơi sáng.
Phương pháp tốt nhất đo sự phân bố ánh sáng là sử dụng một tấm thẻ màu trắng (mặt sau của một tờ giấy ảnh) hoặc tốt hơn hết là một tấm thẻ thử nghiệm chuyên biệt với một bên là màu trắng và bên kia là màu xám trung tính.
Giữ tấm thẻ trắng trên lần lượt mỗi góc của tài liệu cần chụp và sau đó là vị trí trung tâm, đo lượng ánh sáng phản xạ trong từng vị trí với một quang kế quang học hoặc thiết bị đo phản xạ ánh sáng. Ở mỗi lần như thế bạn hãy giữ thiết bị đo ở khoảng cách như nhau tính từ tấm thẻ, và hãy đảm bảo chắc chắn rằng thiết bị đo không tạo ra bóng đổ trên tấm thẻ. Với thiết bị đo phản xạ ánh sáng bạn hãy đo cường độ của ánh sáng phản xạ từ tấm thẻ màu trắng ở từng vị trí khác nhau.
Những thiết bị đo ánh sáng tới rất thích hợp cho việc kiểm tra và điều chỉnh sự ổn định của độ chiếu sáng, bởi vì ánh sáng tới không bị ảnh hưởng bởi những màu sắc khác nhau có trong đối tượng hoặc bởi bất kỳ sự phản quang nào từ những bề mặt sáng bóng ví dụ như một lớp kính bảo vệ chẳng hạn.
Xác định độ phơi sáng
Các loại thiết bị đo sáng khác nhau đều được xử lý theo cách thông thường mỗi khi ta phải đo độ phơi sáng. Bạn hãy ghi nhận những mức độ phản quang từ chính bản thân đối tượng, hoặc từ một thẻ màu xám trong cùng một vị trí. Ngoài ra bạn hãy sử dụng một thẻ màu trắng ở đúng vị trí của đối tượng và hãy phân chia các mức độ độ phơi sáng thu được thành 5 mức khác nhau bởi vì đối tượng trung bình chỉ phản xạ 20% cường độ ánh sáng tới. Thẻ màu xám rất hữu ích trong việc kiểm tra độ sáng tổng thể của bản gốc; nếu nó hiện diện với vẻ ngoài tươi sáng hơn trong mắt ta so với đối tượng thật, hãy mở khẩu độ ống kính ở mức một phần tư cho tới một nửa; nếu thấy tối hơn, hãy chỉnh trả lại với liều lượng tương tự. Chỉnh độ phơi sáng cho các cú chụp cận cảnh Vì hầu hết công việc sao chụp được thực hiện ở cự ly cận cảnh nên khi tính toán độ phơi sáng bạn phải chấp nhận những khoảng cách phụ trội tính từ ống kính đến phim, là yếu tố làm giảm khẩu độ ống kính hiệu quả.
Trong nhiếp ảnh màu đen và trắng, bạn hiếm khi phải chấp nhận thực tế ấy, ngoại trừ chụp ở khoảng cách rất gần bởi vì bề rộng của phim che phủ các biến thể nhỏ, tuy nhiên yếu tố điều chỉnh độ phơi sáng rất cần thiết ngay khi đối tượng nằm trong một khoảng cách bằng mười lần chiều dài tiêu cự của ống kính sử dụng. Với các ống kính 2-inch tiêu chuẩn trang bị cho hầu hết các máy ảnh thu gọn, bạn không cần phải tăng độ phơi sáng dành cho các đối tượng vượt ra ngoài khoảng cách 2 feet, thế nhưng những ống kính tiêu cự dài hơn lại đóng vai trò quan trọng hơn (trong trường hợp hoặc chụp tele từ xa bằng các máy thu gọn hoặc các ống kính tiêu chuẩn gắn trên các máy ảnh lớn hơn). Bạn có thể có được độ phơi sáng bổ sung bằng cách mở khẩu độ ống kính rộng hơn hoặc giữ cho màn trập mở lâu hơn.
Ánh sáng phân cực
Ánh sáng phân cực có thể giúp bạn tăng cường sự rực rỡ của màu sắc, loại bỏ các ánh phản xạ, đặc biệt là khi sao chụp các bức tranh sơn dầu và nó cũng giúp cải thiện chi tiết cấu trúc của đối tượng trong các bức chụp cận cảnh. Đối với mục đích này bạn cần có các bộ lọc phân cực khá lớn đặt ở phía trước của đèn đánh sáng.
Vị trí của đèn đánh sáng liên quan trực tiếp đến máy ảnh có thể được thay đổi theo ý thích. Một bộ lọc phân cực tương ứng cũng được gắn trên các ống kính máy ảnh. Sự kết hợp này có thể khống chế các tia phản xạ ngay cả khi bạn đang trỏ máy ảnh thẳng vào mặt phẳng của bức tranh được sao chụp. Sự phối hợp bộ lọc như vậy đòi hỏi một độ phơi sáng của mức khẩu độ từ 1,5 đến 2.
Tái tạo màu sắc
Phải nói ngay là chúng ta gần như không thể đạt được một sự mô phỏng màu hoàn toàn chính xác khi sao chụp một bức tranh hay một bức minh họa màu. Sở dĩ như vậy là vì các đặc tính quang phổ của các sắc tố của bản gốc hầu như không bao giờ đồng bộ với những phim màu mới nhất, và một sự biến dạng màu nhất định là điều không thể tránh khỏi.
Tuy nhiên, để đạt được thỏa hiệp tốt nhất bạn hãy đảm bảo chắc chắn rằng việc đánh sáng hoàn toàn phù hợp với độ nhạy của phim. Vì vậy hãy sử dụng đèn photoflood cho phim loại A, các bóng đèn flash trong cho phim loại F, hoặc các bóng đèn màu xanh dương cho phim loại ánh sáng ban ngày (daylight). Đèn flash điện tử và bóng đèn có thể không hoàn toàn chính xác trong việc kết hợp màu sắc cho đồng bộ với phim.
Nhiếp ảnh vĩ mô
Chụp cận cảnh không chỉ giới hạn trong việc sao chụp tranh mà nó còn bao hàm một lĩnh vực lớn hơn nhiều gồm các đối tượng nhỏ và nhỏ xíu. Bạn có thể ghi lại các hình dạng, màu và tông màu khác nhau của các loài thực vật và động vật với vô số các chi tiết mà thường là không thể nhìn thấy được bằng mắt thường. Thực ra bạn sẽ nhận ra bản thân mình đang sống trong một thế giới hoàn toàn mới.
Nói đúng ra, nhiếp ảnh vĩ mô phóng đại chiều kích của cuộc sống hoặc nói cách khác là nó ghi lại hình ảnh lớn hơn của các đối tượng nhỏ. Tuy nhiên nhiếp ảnh vĩ mô cũng thường được mô tả là nó bao gồm luôn cả những quy mô tái tạo nhỏ hơn và từ góc nhìn kỹ thuật nhiếp ảnh bất cứ cái gì lớn hơn một phần tư kích thước thật trong cuộc sống là đủ điều kiện để xếp vào loại hình nhiếp ảnh vĩ mô. Thiết bị máy ảnh này về mặt cơ bản là chuyên dành cho việc sao chụp, nhưng theo quan điểm đối với những khoảng cách cực gần thì những phương pháp điều chỉnh tiêu cự đơn giản hơn có vẻ kém thích hợp. Vì vậy, ống kính bổ sung thông thường không còn phù hợp nữa trừ khi chúng được kết hợp với thiết bị đo khoảng cách chính xác hoặc các thiết bị đo khoảng cách đối tượng cận cảnh. Mặt khác, một máy ảnh phản xạ được trang bị ống mở rộng hoặc một máy ảnh thu gọn trang bị một hộp phản xạ sẽ rất lý tưởng cho mục đích nêu trên.
Khi bạn chỉnh tiêu cự để chụp siêu cận cảnh thì mọi việc trở nên càng lúc càng khó khăn để có thể tìm ra những điểm lý tưởng của độ sắc nét trên một màn hình thủy tinh mờ. Trong trường hợp như thế này thì tốt hơn hết là di chuyển máy ảnh về phía trước và ngược lại so với đối tượng chứ không phải điều chỉnh ống kính. Việc chuyển đổi từ sắc nét đến không sắc nét sau đó gây bất ngờ nhiều hơn. Không giống như các bản chính dùng để sao chụp, các đối tượng cận cảnh có một độ sâu nhất định và do đó cần một khẩu độ ống kính nhỏ để cung cấp đủ độ sâu của bối cảnh. Mặc dù vậy, khi bạn đang chụp một cái gì đó với kích cỡ thật thì độ sâu của bối cảnh với một khẩu độ trung bình có thể không lớn hơn 1/4 inch.
Với một thiết bị đo đạc chuyên dụng cho sao chụp hãy định vị máy ảnh sao cho nó nằm ở ngay trung tâm của đối tượng trong mặt phẳng của thiết bị đo. Đối với toàn bộ loại hình chụp cận cảnh này được nhà sản xuất hỗ trợ tốt hơn hết là bạn nên có một giá ba chân hoặc một giá đứng. Trong lúc những bức ảnh chụp với máy cầm trên tay có thể ở tốc độ màn trập tức thời luôn phát sinh một nguy cơ là vô tình di chuyển ra khỏi khu vực tiêu cự chuẩn.
Đối với các đối tượng sống, bạn hãy lựa chọn tốc độ màn trập 1/25 giây hoặc nhanh hơn. Với các đối tượng bất động và một độ nhạy sáng mà nhà sản xuất hỗ trợ thì điều này là khá khả thi. Tuy vậy bạn hãy ghi nhớ rằng những đối tượng dường như tĩnh có thể bất ngờ di chuyển trừ khi bạn bố trí những những tấm che phù hợp quanh chúng. Vì thế trong lúc sao chụp bạn có để tăng độ phơi sáng cho các cú chụp siêu cận cảnh để bù đắp cho việc khoảng cách từ ống kính đến phim đã bị tăng lên.
Những đối tượng cận cảnh
Thực vật và động vật như côn trùng, thằn lằn… rất thích hợp cho loại công việc này, hơn nữa chúng còn có thể được đem cất giữ ở đâu đó. Với những sinh vật hoạt động nhiều hơn, bạn có thể phải sử dụng một trong hai hoặc mẫu vật đã được ngâm chloroform hay những mẫu vật đã chết (ví dụ như bướm) là những đối tượng có thể được định vị trên những bông hoa thích hợp và những loại tương tự như thế.
Thông thường bạn sẽ cần nguồn ánh sáng độc lập hoặc tối thiểu phải là độ chiếu sáng bổ sung. Đèn flash điện tử nói chung là lý tưởng bởi vì nó phù hợp với ánh sáng ban ngày về mặt chất lượng màu và cho phép thời gian phơi sáng ngắn. Đèn photoflood và các loại đèn tương tự với chúng không phù hợp; nhiệt do đèn tạo ra ở khoảng cách gần như vậy có thể dễ dàng khiến cho thực vật bị héo và thậm chí có thể giết chết côn trùng. Cách bố trí hữu hiệu nhất là ta sử dụng một đèn flash trực tiếp trên một khu vực chính của đối tượng cộng với phản quang của các tấm trắng để làm sáng các vùng tối.
Người dịch: Phạm Xuân Bách.
Dịch từ bài viết Understanding the Concept of ‘Copying’ in Photography của Narendra trên trang www.instantshift.com